Як уханьскія панкі паклалі чэлес на камп ...

Як уханьскія панкі паклалі чэлес на кампартыю

Sep 30, 2025
389

Амаль упэўнены: адзінае, што вы чулі пра кітайскі Ухань — гэта навіны пра каранавірус. Але зараз вы моцна здзівіцеся! Менавіта Ухань — сталіца кітайскага панку з працоўных кварталаў. Менавіта тут нарадзіўся галоўны пратэстны гурт рэгіёну, які рэгулярна паказвае ўраду свой фалас. Сёння я раскажу вам пра сапраўдную легенду кітайскага панку SMZB і іх незвычайны для краіны саўнд. 

imageУхань — неверагодны па еўрапейскіх маштабах мегаполіс. Тут жыве каля 12 мільёнаў чалавек, і яшчэ нядаўна ўсе гэтыя людзі былі закрытыя ў сваім горадзе: выезд з Уханя быў забаронены, а сама блакада была звязаная з тым, што менавіта уханьская лабараторыя стала крыніцай распаўсюджвання пандэмічнага каранавіруса. Менавіта ў гэты час мясцовы гурт SMZB падрыхтаваў свой новы лонгплэй Once Upon A Time In The East — серыю лаканічных і энергічных панк-баевікоў у кельцкім сэт-апе. Ужо сама па сабе задума была даволі амбітная, бо панк і без таго — непажаданая экзотыка ва ўмовах ультрацэнзуры. А тут яшчэ і ірландскія матывы! 

Але галоўнае было ў іншым. Каб надрукаваць наклад дыскаў, хлопцы з SMZB звярнуліся ў кітайскія тыпаграфіі, але ўсе адмовіліся. Рэальна: ніводная не пагадзілася друкаваць у сябе Once Upon A Time In The East. І пытанне было не ў музычным матэрыяле і нават не ў лагатыпе гурта, які імітуе фалас. А ў самой выяве: на ёй у самай цынічнай форме падаў на зямлю помнік Мао Цзэдуну. Гэта як за савецкім часам нехта б паспрабаваў выдаць альбом, на вокладцы якога было б зафіксавана падзенне гіпсавага Леніна. 

imageУ выніку вокладку надрукавалі за мяжой. Альбом выйшаў і дасяжны ў тым ліку і ў Кітаі. А сама гісторыя цудоўна ілюструе ўпартасць і вернасць прынцыпам гурта SMZB, з якога фактычна пачаўся сапраўдны кітайскі панк.  

У Вэй, будучы лідар SMZB і стваральнік кітайскага панк-року, рос у вельмі спецыфічным раёне Уханя, які называецца Ханькоў. Працоўны, пралетарскі раён з усімі сваімі недахопамі і прозай жыцця. Шэрыя дэкарацыі, наркотыкі і ніякіх магчымасцяў для творчага чалавека. У Вэй вельмі хацеў адтуль уцячы і ў выніку збег вучыцца ў Пекінскую школу сучаснай музычнай адукацыі Midi. Гучыць даволі спецыфічна, праўда? Але менавіта там ён упершыню пачуў Sex Pistols, Ramones і The Clash і зразумеў: гэта яго музыка. А разам з гэтым разуменнем нарадзілася і перакананне развіваць панк-сцэну ў родным горадзе. Чаму? 

imageПекінскі рок падаваўся У Вэю занадта дэкаратыўным і пыхлівым. На сцэну выходзілі падлеткі з мідл-класа, забяспечаныя, з добрымі інструментамі — энергіяй і пратэстам там і не пахла. Таму У Вэй вярнуўся ва Ухань і разам са школьным таварышам Чжу Нінем заснаваў гурт SMZB (Shēngmìng Zhī Bǐng – «Хлеб жыцця»). 

imageУхань у 1990-я яшчэ не меў рок-н-рольнай традыцыі — тут не ведалі бацьку кітайскага року Куй Цзяня, ні андэграўндных клубаў. Маладым музыкам даводзілася літаральна выбудоўваць сцэну з нуля: першыя канцэрты SMZB праходзілі ва ўніверсітэцкіх аўдыторыях і караоке-клубах, куды пасля першага ж выступу іх больш не клікалі, бо было дужа гучна.

imageТым не менш ужо да канца 90-х вакол У Вэя сфармавалася цэлая тусоўка бунтароў: да яго далучаліся студэнты і панкі з працоўных кварталаў. А мясцовыя ўлады іх і любілі, і ненавідзелі. Любілі перш за ўсё за гуманізм і неабыякавасць, бо разам з музыкай будавалася і кам’юніці маладых, энергічных і ініцыятыўных маладых людзей. А ненавідзелі за пратэстныя тэксты і пра тое, што нагадвалі пра мінулае Уханя. 

imageСправа вось у чым. Менавіта ва Ухані пачаўся працэс, які прывёў да падзення дынастыі Цын. У 1911 годзе тут пачалася Уханьскае паўстанне, якое пасля перакінулася на ўвесь Кітай. І генетычная памяць уханьцаў яшчэ захоўвае гэты пратэсны дух. Чаму ён так не падабаўся кітайскім уладам? Бо тое паўстанне не было камуністычным — у той час марксісцкія ідэі яшчэ не захапілі Кітай, таму Кітайскай рэспубліка адбылася дзякуючы буржуазна-дэмакратычным і нацыяналістычным настроям. Карацей, варожыя для камуністаў ідэі, якія прывідамі лятаюць над кітайскім мегаполісам і не даюць яму незваротна пафарбавацца ў чырвоны колер. І ў гэтым парадокс уханьскага панку — з аднаго боку, гэта музыка пралетарыяў з простых працоўных кварталаў, а з іншага — супраціў камуністычнай партыі і яе ідэям. 

Уханьскае паўстанне 1911 года пачалося тут, і памяць аб звычайных людзях, якія змагаюцца за свабоду, паэтызуецца ў песнях SMZB.

image«Чуеш? Мы спяваем гэтую песню для цябе, Ухань!» – спяваецца ў іх гімне горада "Great Wuhan". Тэксты SMZB нярэдка закранаюць адчувальныя тэмы — ад мааісцкага культу да рэпрэсій супраць грамадзян, якія «хітра выказваюцца супраць рэжыму». Гэта прывучыла гурт да цэнзуры і няпростых адносінаў з партыяй. Напрыклад, адзін з першых альбомаў з жорсткімі тэкстамі быў забаронены ўладамі, і толькі два з васьмі рэлізаў гурта афіцыйна атрымалі класіфікацыйны нумар для распаўсюджвання ў Кітаі.

imageСталым цэнтрам вуханскай сцэны стаў бар Wuhan Prison – як яго іранічна назваў сам У Вэй. З 2009 года ён з'яўляецца ўладальнікам гэтага клуба і арганізуе ў ім мясцовыя панк-фестывалі.

Каля «турмы» (як яе называюць фанаты) і на суседнім Усходнім возеры збіраюцца прыхільнікі альтэрнатывы - менавіта іх «бунтарскую душу горада» артыкулююць песні SMZB. Як пісаў адзін з уханьскіх журналістаў:

«Калі вас спытаюць аб тым, з чым больш за ўсё асацыюецца Ухань, большасць адкажа — з панкам». 

Уханьскія панкі нават стварылі ўласную «аўтаномную пляцоўку» — канцэртную залу VOX Livehouse, якая стала флагманам мясцовай сцэны. Гэтая сцэна прыкметна адрозніваецца ад пекінскай «эстаблішмент-школы»: калі ў Пекіне панкі большай часткай з сярэдняга класа, то уханьскія выхадцы ў асноўным «з працоўных кварталаў» і не баяліся зарабляць на жыццё любымі спосабамі, нават крадзяжамі ежы ці аўтазапчастак.

imageГэта сфармавала асаблівы стыль: аматары панка часта ладзілі ва Ухане нават «голыя прабежкі» па вуліцах пасля п'янак, а ў тэкстах збіраецца і «любоў да горада, і нянавісць да мясцовых уладаў»

imageУ песні «Wuhan Prison» У Вэй параўноўвае Ухань з «пеклам пад адкрытым небам»: «Мы жывем у горадзе з сям'ёй – не адчуваем ні свабоды, ні бяспекі… Колькі дурных правілаў, але нам пляваць»

Ключавую ролю ў фармаванні гучання SMZB адыгралі заходнія і кельцкія ўплывы. Па прызнанні У Вэя, яго музычнымі кумірамі былі The Clash, Sex Pistols, Ramones і Nirvana, а пазней — ірландскія панк-фолк-гурты тыпу The Pogues, Rancid, Flogging Molly і Dropkick Murphys

imageЯшчэ ў пачатку 2000-х да гурта далучыўся флейтыст і дудар і ў выніку SMZB здабыла фірмовае гучанне: мікс Dropkick Murphys і Rancid. Па словах У Вэя, ён заўсёды любіў ірландскія народныя інструменты, і яшчэ ў 2005 годзе купіў сабе ірландскую флейту і запрасіў класічнага флейтыста з універсітэта, каб надаць "рамантычны размах" рок-музыцы свайго гурта.

«Панк для мяне — гэта быць сумленным, смелым і высакародным чалавекам», — кажа У Вэй. Яго песні крытыкуюць бюракратыю, карупцыю і працэсы, якія разбураюць культуру. Музыкант нават падпісаў знакаміты грамадзянскі маніфест Charter 08, і гэта аўтаматычна зрабіла яго непажаданым чалавекамцем для ўладаў. 

imageCharter 08 — гэта маніфест, які ў 2008 годзе падпісалі культурныя дзеячы, дысідэнты і праваабаронцы. Фактычна ён заклікаў да рэформ і дэмакратызацыі, і яго падпісалі 8100 чалавек. Натуральна, маніфест не спрацаваў, а дзеячаў, якія яго падпісалі, узялі на аловак. 

Прыкладна кожны буйны выступ SMZB падвяргаўся цэнзуры: іх руцінна выкрэсьлівалі з праграмаў фэстываляў. А аднойчы на фестывалі ў Нанкіне арганізатары скарацілі выступ гурта да пяці песень, а калі SMZB зайгралі шостую, менеджар гурта атрымаў поўху ад чыноўніка. 

«Некаторыя думаюць, што панкі - проста людзі, якім усё роўна на грамадства… Але я хачу быць ціхім, добрым, сумленным чалавекам – у адпаведнасці са сваімі маральнымі прынцыпамі».

Раннія запісы SMZB — касета Damn You! (1999) і альбом 50,000 (2001) — амаль цалкам складаюцца з хуткіх і брудных панк-кампазіцый. У іх выразна чуваць уплыў брытанскага і амерыканскага саўнда. Але на Wuhan Prison і China Dream гурт ужо пачынае эксперыментаваць з сучаснымі тэмамі і мадэрновым гучаннем.

imageРэальным прарывам стаў альбом Ten Years Rebellion, дзе канчаткова аформілася кельцкая стылістыка гурта. У ім чуваць не проста пратэстуюць — ён напоўнены адчайным аптымізмам. 

Праз восем гадоў выйшаў A Letter from China. Па словах У Вэя, гэты альбом стаў больш «рамантычным» і ўпэўненым у гучанні. У кампазіцыях "Song for Chen Huaimin" і "China Speed» узгадваюцца героі найноўшай гісторыі і той самы маніфест Charter 08. А яшчэ тут ёсць даволі нечаканыя каверы: ад традыцыйнай кітайскай «Жасмінавай» да Pink Floyd. 

Альбом The Chinese Are Coming адзначаў 20-годдзе гурта. Назва і загалоўны трэк — дзёрзкая сатыра на нацыяналістычныя лозунгі. 

«Кітай ідзе, захопіць увесь свет, місія — разбурыць цывілізацыю!", - спявае У Вэй у адной з песень. 

Апошні на сёння альбом Once Upon a Time in the East выйшаў ужо ў разгар хваляванняў, звязаных з Уханем і Ганконгам. 

Па кампазіцыях бачна, што гурт звярнуўся да ўласных каранёў і сусветнай гісторыі: яны пераспявалі старажытны кітайскі гімн "Man Jiang Hong", а таксама тайваньскую паэму "A Pearl in the Orient" у падтрымку Ганконга.

imageПасля лакдаўна жыццё Уханя вяртаецца, яго канцэртныя пляцоўкі — Wuhan Prison і VOX — зноў прымаюць фестывалі. SMZB застаецца маркерам уханьскай культуры і кітайскай панк-сцэны. У тэкстах SMZB Ухань часта паўстае і сімвалам пакут, і сімвалам надзеі - у фінале "Great Wuhan" У Вэй перакананы, што «горад стане магутным і свабодным».

Дзякуй, што падтрымліваеце канал, і за тое, што прачыталі гэты матэрыял! Я спадзяюся, што вам спадабалася гісторыя і музыка SMZB. Заставайцеся з «Міністэрствам сепультуры» - у наступным месяцы я прынясу вам яшчэ адзін цікавы сюжэт. Да сустрэчы!

Ваш міністр

Gefällt dir dieser Beitrag?

Kaufe Aliaksandr Charnukha einen Kaffee

Mehr von Aliaksandr Charnukha