Як сірыйскі спявак на вяселлях трапіў на ...

Як сірыйскі спявак на вяселлях трапіў на Гластанберы і ўразіў Б’ёрк

Jan 29, 2025
286

Аднойчы 28-гадовы сірыйскі хлопец атрымаў запрашэнне выступіць на вяселлі. Прапанова была цікавая, але дзіўная, бо ніколі дагэтуль ён не спяваў публічна. Але адмаўляцца не стаў і ў выніку стаў сусветнай зоркай! Гэта гісторыя пра самы незвычайны шлях да Гластанберы, які сабе толькі можна ўявіць. Сёння ты лупіш імправізацыі на вяселлі ў сірыйскай вёсцы, а заўтра ладзіш шалёны рэйв на адным з галоўных фестываляў свету. Традыцыйныя танцы дабка і электронныя рытмы прымушаюць рухацца ўсіх, незалежна ад таго, разумеюць яны арабскую мову ці не.

image

Амар Сулейман нарадзіўся ў 1966 годзе ў Рас-эль-Айне, невялікім горадзе на сірыйска-турэцкай мяжы. Чым знакамітае гэтае месца, дзе жыве прыкладна 30 тысяч чалавек? Ну хіба што канцэнтрацыйным лагерам у часу Генацыду армян — тут, па афіцыйных звестках, загінула каля 80 тысяч чалавек. Да Турцыі можна дайсці пешшу, таму Рас-эль-Айн — гэта сапраўдны кацёл культур, дзе сірыйскія, курдскія, арабскія і турэцкія традыцыі перапляліся паміж сабой. 

image

Тут, як і ў суседніх арабскіх краінах, дужа папулярны танец дабка, калі нагамі нібыта нешта ўтоптваюць у зямлю. Па адной з версій, менавіта так танец і нарадзіўся: нібыта ліванскія фермеры ў танцы тапталі глебу, каб зямля стала ўрадлівай.

Сулейман бачыў усе гэтыя рытуалы ад самага дзяцінства і цудоўна разумеў, як яно працуе. Але толькі ў тэорыі. 

Я не хачу, каб мая музыка была складанай. Я хачу, каб яна была даступнай. Гэта як ежа — смачна, зразумела, сытна (Pitchfork, 2013)

Спяваць ён пачаў даволі позна — ажно ў 1994 годзе, калі адзін з сяброў запрасіў яго выступіць на вяселлі. Тады ён яшчэ не быў прафесійным музыкам, а проста чалавекам з глыбокім голасам і пачуццём рытму. Яго першым інструментам стала дарбука, а пазней з’явіліся простыя сінтэзатары Yamaha, якія хутка сталі яго візітнай карткай.

Спачатку я не думаў, што музыка стане маёй прафесіяй. Я проста рабіў тое, што ўмею, і бачыў, што людзі танцуюць. Гэта было дастаткова (The Guardian, 2011).

Сірыйскія вяселлі — гэта не проста свята, гэта сапраўднае шоу, дзе музыка адыгрывае галоўную ролю. Сулейман і яго гурт выступалі гадзінамі, імправізуючы і падстройваючыся пад настрой гасцей. 

Вяселле — гэта месца, дзе ты павінен адгадаць, што трэба людзям. Ты бачыш іх рэакцыю, і гэта накіроўвае цябе (NPR, 2014).

Так, канешне, Сулейман выступаў не адзін. Сапраўдную разынку ў гэтыя святочныя перфомансы дадаў Рызэ Алі, які граў на просценькім сінтэзатары Yamaha. Менавіта так і сфармуляваўся гэты дзікаваты, смешны прымітыўны саўнд, які стаў візітоўкай Сулеймана. 

Запісы яго першых выступленняў рабіліся проста на вяселлях. Гэта былі танныя касеты, якія ён прадаваў за сімвалічную плату. У Сірыі такая практыка была распаўсюджанай, але менавіта гэтыя запісы выпадкова трапілі ў рукі калекцыянераў з Еўропы. Яны заўважылі ў яго музыцы нешта ўнікальнае: спалучэнне фальклору з рытмамі, якія нагадвалі раннюю электронную музыку. У 2006 годзе брытанскі лэйбл Sublime Frequencies выпусціў кампазіцыю яго "вясельных" песень, і імя Амара Сулеймана стала вядома за межамі яго радзімы. Настолькі, што да 2011 артыст навыпускаў ажно 500 live-альбомаў!

Сусветная папулярнасць Омара пачалася з фестываляў у Еўропе. Яго выступленне на Glastonbury у 2011 годзе стала адным з самых яскравых і супярэчлівых.

Ну вось уявіце самі: вы прыехалі на фестываль, каб паслухаць Arctic Monkeys, Kaiser Chiefs, The Killers ці што там яшчэ тады было папулярным, а замест гэтага трапілі на сірыйскі рэйв і нечакана для сябе вучыцеся танцаваць дабку. Эксперымент цікавы, але спецыфічны — і ў выніку еўрапейскай публіка прыйшла ў сапраўднае захапленне. 

Я не разумею, чаму яны так здзіўляюцца. Гэта ж музыка для танцаў! Яна створаная для таго, каб ты не мог сядзець на месцы (Rolling Stone, 2015).

Ну Сулеймана звярнулі ўвагу топавыя артысты. Пачалося ўсё з таго, што Б’ёрк паклікала сірыйца выступіць на сваім прыватным мерапрыемстве. У выніку Амар зрабіў тры рэміксы на песні з альбому ісландскай зоркі Biophilia. 

А пасля Амар запісаў сапраўдны, ужо не самапальны альбом, а спрадзюсаваў яго Four Tet! Альбом Wenu Wenu выйшаў у 2013 годзе і зрабіў сірыйскага артыста сапраўднай зоркай электроннай сцэны.

Крытыкі называлі яго "каралём сірыйскага тэхна", хаця сам Сулейман пасмейваўся з такіх ярлыкоў.

Я не граю тэхна. Я граю дабку, проста крыху хутчэй (The New Yorker, 2014).

Пры гэтым самога Сулеймана наўрад ці можна назваць магутным перформерам. Ён заўсёды даволі статычны і больш нагадвае святара, чым зорку электроннай музыкі. 

Песні сірыйца пра каханне, але даволі гнуткія. Як гэта? Сулейман можа змяняць іх ажно падчас спеву — атрымліваецца імправізацыя, як на сапраўдным сірыйскім вяселлі. Выглядае даволі цікава: напрыклад, нехта з гурта Сулеймана заўважае пэўныя змены ў паводзінах гасцёў на вяселлі і нешта шэпча артысту на вуха, і той змяняе тэкст пад адпаведную атмасферу. Сам Амар таксама пра гэта кажа: тэксты мяняюцца ад вяселля да вяселля, бо ты мусіш прамаўляць нейкія вельмі асабістыя словы для маладых. Што праўда, на еўрапейскіх выступах усе тэксты ўжо напісаныя загадзя і элемент імправізацыіі адсутнічае. 

Што застаецца нязменным, дык гэта знешні выгляд Сулеймана: кафтан, куфія і сонцаахоўныя акуляры. 

«Я хачу, каб людзі ведалі: я той самы чалавек, якога яны бачылі на вяселлях у Сірыі. Акуляры — гэта не мода, гэта абарона. Сонца ў Хасаке вельмі яркае, я прывык іх насіць»

Выступы Сулеймана — гэта, канешне, вельмі спецыфічнае відовішча, але на нейкім першародным узроўні яны працуюць: людзі расчыняюцца ў гэтых даволі прымітыўных гуках і проста кайфуюць. Магчыма, справа ўсё ж такі ў шчырасці і эгергіі? 

image

"Я не пішу музыку, каб вучыць каго-небудзь жыццю. Мая мэта — радасць. Калі хаця б адзін чалавек усміхнуўся або пачаў рухацца, значыць, я зрабіў сваю працу" (Vice, 2017).

Жыццё Сулеймана складана назваць простым. У 2011 годзе ён выехаў з роднай Сірыі ў Турцыю, калі пачалася вайна. Там ён жыў ажно да 2021 году, калі яго затрымалі ў сувязі з абвінавачваннямі ў прапагандзе тэрарызму. Чаму? Амар заязджаў на тэрыторыю, якая кантралявалася курдамі. Сулейман аднекваўся і казаў, што яго справа — музыка іт толькі пра яе ён думае і хоча размаўляць. Праз два дні яго адпусцілі. Адразу пасля гэтага ён пераехаў у Эрбіль — горад у іракскім Курдыстане — і прысвяціў гэтаму месцу цэлы альбом! 

Я вам шчыра раю зацаніць лайвы Сулеймана. Магчыма, вы не будзеце слухаць гэтую музыку кожны дзень і сірыец не паселіцца ў вашых плэй-лістах. Але відовішча, як мінімум, цікавае! Проста яшчэ адзін доказ — музыка не мае геаграфічных межаў. Гэта універсальная мова, якая знаходзіцца па-за штодзённасцю. 

Дзякуй, што падтрымліваеце канал, і за тое, што прачыталі гэты матэрыял! Я спадзяюся, што вам спадабалася гісторыя і музыка амара Сулеймана. Заставайцеся з «Міністэрствам сепультуры» - у наступным месяцы я прынясу вам яшчэ адзін цікавы сюжэт. Да сустрэчы!

Ваш міністр

Gefällt dir dieser Beitrag?

Kaufe Aliaksandr Charnukha einen Kaffee

Mehr von Aliaksandr Charnukha