Подых вольнай Андалусіі. Як пасябравалі ...

Подых вольнай Андалусіі. Як пасябравалі фламенка і псіхадэлічны рок

Feb 01, 2026
328

Гэтая музыка нарадзілася ў дыктатуры. Пад пякучым сонцам, пасярод фантастычнай прыгажосці паўднёвай Іспаніі. У ёй зміксавалася жарсць і туга фламенка, смелыя псіхадэлічныя фантазіі і мары аб свабоднай будучыні. Песні, якія зараджалі сваёй энергіяй усю краіну і ў выніку зрабіліся безумоўна каштоўнай спадчынай Андалусіі, аднаго з маіх самых любімых рэгіёнаў ва ўсім свеце. 

imageСёння я пакажу вам музыку гурта Triana, які прынёс у псіхадэлічны рок глыбіню, прыгажосць, жарсць і адчай фламенка. Калі хочаце зразумець феномен андалусійскага року, то гэтая гісторыя вас дакладна натхніць і стане пачаткам неверагоднага падарожжа ў чароўны свет эмацыйнай і свабоднай музыкі паўднёвай Іспаніі. 

«Не, гэта не быў рок, як мы яго ведалі. Гэта было нешта іншае. Гэта было як сны майго бацькі, што вяртаўся да хаты пад кіпарысамі, са страчаным голасам у галаве»,
— так апісваў музыку гурта Triana радыёвядоўца Radio 3 Анхель Кармона. 

Калі з’явілася гэтая цытата, гурт у сваім класічным складзе ўжо не існаваў. Засталіся толькі песні — іх у спісы найлепшых іспанскіх запісаў уключалі ўсе ўплывовыя выданні: ад Rolling Stone да Esquire. Чаму? Ёсць некалькі прычын. 

imageАндалусія — самы паўднёвы рэгіён Іспаніі, дзе пустэчы сустракаюцца з пальмамі, а гучанне мора з ціхімі галасамі старых гітарыстаў. Гэта край гістарычнай памяці: сама зямля прасякнута гісторыяй прыгнёту, паўстанняў і музыкі.

Менавіта тут у XIX стагоддзі нарадзіўся андалусійскі анархізм. Не як палітычная абстракцыя і сферычны конь у вакууме, а як адказ на галечу і бяспраўе. І тут жа нарадзілася фламенка — нерафінаваны, балючы, амаль экзістэнцыйны крык народу, які ніколі не меў права на голас.

Гэтая традыцыя выспявала стагоддзямі. Дзіўна было, калі б моладзь пад уплывам новай і моднай музыкі адмовілася б ад яе цалкам. Не той выпадак, не тыя ўмовы. Тым больш, у 1970-х Іспанія ўсё яшчэ пакутвала ад прыгнёту. Дыктатар Франка ўжо быў стары і дажываў апошнія гады свайго жыцця, але краіна ўсё яшчэ знаходзілася ў атмасферы страху, цэнзуры і татальнага кантролю. Мясцовыя гісторыкі называлі гэты перыяд перадпахавальным гніеннем дыктатуры, бо ўсё ўжо развальвалася на кавалкі, але яшчэ не канчаткова. 

imageЛюдзі адчувалі гэтую стагнацыю. Прага да ведаў, да нечага новага і незвычайнага пераадольвала страх, таму андалусійская моладзь замест праграмных дыктатарскіх песень слухала Pink Floyd, Led Zeppelin і King Crimson. Гэтая хваля псіхадэлічнага року значна пашырала межы свядомасці і паказвала маладым і апантаным музыкантам новыя творчыя метады. 

imageАле трэба разумець, што Іспанія таго часу — гэта не толькі палітычны рэжым, але і культурны панцыр. Рок-музыка там лічылася вычварэнствам. Усё, што гучала на часта самаробных гітарах у гаражах Мадрыда ці Севільі, ішло або ў падполле, або пад нож цэнзараў. Але пад гэтым прэсам, як ні дзіўна, прараслі неверагодныя з’явы. Іх гучанне было адначасова мясцовае, нават архаічнае, і глыбока псіхадэлічнае.

Triana узнікла на пераломе — калі агонія старога парадку сутыкнулася з глыбокім, дзікім жаданнем новай ідэнтычнасці. Не еўрапейскай, не амерыканскай, а сваёй — андалусійскай. І менавіта Андалусія стала не проста месцам нараджэння гурта, а яго сэрцам.

У 1973 годзе іспанская музыка шукала новыя формы. Але пачалося ўсё не з Triana, а з іншага гурта — Tabaca. У той час у склад уваходзілі Карлас Атыяс (басіст Мігеля Рыяса), Эміліа Соўта і Эдуарда Радрыгес Родвэй, гітарыст, які ўжо меў досвед працы ў гурце Los Payos. Але гэты склад быў няўстойлівым.

Калі Атыяс пакінуў гурт, яго месца заняў Хесус дэ ла Роса Луке — чалавек, які ў выніку стаў голасам і галоўным аўтарам калектыву. Неўзабаве сышоў і Соўта. Канчатковы пазл склаўся, калі да Родвэя і дэ ла Росы далучыўся бубнач Хуан Хасэ Паласіас, больш вядомы як Tele.

Назва Triana нарадзілася з вялікай любові да роднай Севільі. Гэта самы заходні раён горада — неверагодна прыгожае месца з маляўнічымі відамі на раку Гвадалківір. У музыцы гура проста не магло не быць андалусійскага генетычнага коду.

imageЦікава, што напачатку Triana не была трыа. У першы склад уваходзілі Далорас Мантоя і Мануэль Маліна. Аднак гэты саюз быў кароткім: яны хутка аддзяліліся, каб стварыць уласны дуэт Lole y Manuel. Так Triana стаў класічным трыа, якое і ўвайшло ў гісторыю. Гэтае рашэнне аказалася лёсавызначальным — менавіта камернасць трыо дазволіла ім стварыць тое шчыльнае, амаль містычнае гучанне, якое пазней назавуць «андалусійскім рокам».

imageАмбіцыі Triana былі маштабнымі. Яны не хацелі быць проста іспанскай копіяй брытанскіх гуртоў. З аднаго боку, у спісе арыенціраў музыкантаў значыліся Pink Floyd, Caravan, Procol Harum, Traffic і King Crimson. З іншага, яны імкнуліся захаваць у сваёй музыцы традыцыю фламенка. Гэта быў інтэлектуальны выклік: як злучыць рытмічную жорсткасць іспанскай гітары з касмічнымі палотнамі сінтэзатараў?

За гэтым працэсам стаялі браты Гарсія Пелаё. Гансала Гарсія Пелаё выступіў прадзюсарам, а яго брат Хаўер стаў мэнэджарам гурта. Гэтыя хлопцы і дапамаглі музыкантам сфармуляваць гучанне. 

«Мы не думалі: “Зрабіце нам фламенка з сінтэзатарам”. Мы проста гралі тое, што жыло ўнутры нас. У нашай кватэры граў магнітафон, а па суседстве лямантавала гітара».
— распавядаў у адным з інтэрв’ю Хесус дэ ла Роса. 

Фламенка ў Triana — гэта не ўпрыгожванне. Гэта асноўны носьбіт настрою. Хесус дэ ла Роса спяваў не як рок-вакаліст. Яго голас ламаўся, рыпеў, выцягваўся — як у спеву cante jondo, найбольш старажытнага, сырога варыянту фламенка. 

Хесус нарадзіўся ў Севільі ў 1948 годзе. Яго бацька быў шафёрам, маці — хатняй гаспадыняй. З маленства хлопчык слухаў традыцыйную музыку, але найбольш яго захаплялі гук Hammond-арганаў і псіхадэлічны рок.

imageЁн пачынаў у мясцовых гуртах: спачатку у Los Brincos, а пасля ў Los Nuevos Tiempos, дзе ўжо спалучаў клавішы з вакалам. Хесус быў не толькі голасам Triana, але і тэкставіком, аўтарам паэзіі, якая балансуе паміж палітычнай метафарычнасцю і андалусійскім містыцызмам. Яго тэксты і пра тугу, і пра цемру, і пра надзею, але заўсёды праз адчуванне гісторыі.

Эдуарда Радрыгес нарадзіўся ў Севільі ў 1945 годзе. Яго бацька іграў фламенка на кахоне, а маці спявала саэты — сакральныя андалусійскія спевы. Ён у літаральным сэнсе вырас на фламенка.

image

Спачатку вучыўся на настаўніка, але кінуў усё дзеля музыкі. Эдуарда — гітарыст з выразнай фламенкавай тэхнікай, ён прынёс у Triana менавіта гэты элемент: тонкі, сумны, поўны тугі.

У інтэрв’ю El País ён казаў: «Я не хацеў быць рок-гітарыстам. Я хацеў, каб гітара плакала, як мой дзед».

Хуан Хасэ Палія нарадзіўся ў 1944 годзе ў Кадысе, але пераехаў у Севілью яшчэ падлеткам. Атрымаў мянушку Tele за захапленне амерыканскімі серыяламі.

imageБубнач-самавучка, ён быў незвычайным перкусіяністам: спалучаў джазавыя рытмы з фламенка, мог граць палкі танцавальны bulería (адзін з варыянтаў фламенка), а пасля пераходзіць у гаражны грув.

Усе гэтыя адметнасці ўдзельнікаў гурта вельмі выразна адбіліся на гучанні і філасофіі Triana.  Замест стандартных рокавых куплетаў тут гучаць бясконцыя медытатыўныя кругі, дзе бас і клавішы кружаць, як пясчаныя завірухі над Севільяй. 

У 1975 годзе выйшаў дэбютны безназоўны альбом Triana, які цяпер свет ведае як El Patio. Першапачаткова ён прайшоў амаль не заўважаным з-за слабай рэкламы, але неўзабаве набыў статус культу сярод прадстаўнікоў іспанскай контркультуры. 

image

Запісаны на студыі Estudios Kirios у Мадрыдзе, гэты альбом стаў пачаткам андалусійскага прагрэсіўнага року. Ён уключаў усяго сем трэкаў, сярод якіх былі знакавыя Abre la puerta і En el lago. У гэтых песнях гучаць Hammond-арган, класічная гітара, тонкія сінтэзатары і неверагодны вакал дэ ла Росы, што пераходзіць ад шэпту да крыку. І ўсё гэта на фоне суцэльнай тугі і адчування безвыходнасці.

Музыка Triana распаўсюджвалася на касетах, перазапісаных сябрамі, студэнтамі, рабочымі. Менавіта так разляцеўся культавы альбом. А ўжо пасля смерці Франка ў 1975 годзе, калі Іспанія паступова адкрывалася, El Patio стаў сімвалам новай, свабоднай андалусійскай свядомасці. Яго пачалі пераздаваць, і продажы перавысілі 100 000 асобнікаў. У выніку гэты дыск пазней будзе ўключаны ў спісы лепшых альбомаў іспанскага року Rolling Stone, Rockdelux і Esquire.

imageНаступны альбом Triana пад назвай Hijos del Agobio выйшаў праз два гады. Яго назва перакладаецца як Дзеці прыгнёту, і гэта наўпрост адлюстроўвае палітычную атмасферу таго часу. Іспанія была ў пераходным перыядзе, і моладзь адчувала сябе згубленай паміж страхам і надзеяй.

Музычна альбом стаў больш цяжкім, больш «рокавым». Песні Rumor, Sr. Troncoso, Del crepúsculo lento nacerá el rocío пабудаваныя на кантрасце паміж прагрэсіўнымі структурамі і фламенкавымі матывамі.

Тэксты сталі больш сацыяльна заангажаванымі. У песні Rumor яны спявалі пра свабоду, а ў ¡Ya está bien! выказвалі недавер да палітыкаў, якія спрабуюць маніпуляваць людзьмі «элегантнымі словамі і суровымі жэстамі». Гурт стаў голасам тых, хто хацеў выбіраць уласны шлях «да берага свабоды».

Музычна гэты альбом быў яшчэ больш прагрэсіўным, чым першы. Triana не баялася складаных структур і працяглых інструментальных партый. 

imageА завяршэннем гэтай «залатой трылогіі» стаў альбом Sombra y luz 1979 году. Гэта была самая цёмная і эксперыментальная праца трыа, дзе адчуваўся ўплыў джазу і значна ўзмацнілася роля электрагітары. Тут сапраўды шмат джазавых рытмаў, сінтэзатараў, інструментальных імправізацый. Назва (Цень і святло) адлюстроўвае супярэчнасці ўнутры краіны і самога гурта. Праз два гады пасля пачатку дэмакратыі ў Іспаніі панаваў хаос, але і была надзея.


«У гэтым альбоме мы перасталі баяцца цішыні. Цішыня — гэта таксама частка фламенка». 

У выніку Sombra y luz атрымаў «залаты» статус. 

Зразумела, што камерцыйны поспех адбіўся і на гучанні Triana. У выніку пачатак васьмідзесятых вывеў гурт у нацыянальныя топы. У альбомах Un encuentro (1980) і Un mal sueño (1981) гурт пачаў імкліва бегчы ў бок поп-гучання. Для пурыстаў прагрэсіўнага року гэта была здрада, але для шырокай публікі — момант абсалютнага прызнання. Сінглы Tu frialdad і Una noche de amor desesperada дасягнулі вяршыні хіт-парадаў у Іспаніі

Да 1983 года, калі выйшаў альбом Llegó el día, Triana была машынай, якая прадала больш за чатыры мільёны дыскаў. Але ўнутры калектыву расло адчуванне стомленасці. Іх апошні альбом быў самым працяглым у гісторыі гурта, нібы яны спрабавалі выказаць усё тое, што засталося недасказаным.

imageLlegó el día стаў апошнім альбомам, запісаным яшчэ пры жыцці Хесуса. Але выдадзены ён быў ужо пасля яго смерці. Тут усё гучыць як развітанне: пяшчотныя мелодыі, фаталізм у тэкстах, сум у вакале.

Песня Llegó el día гучыць амаль як рэквіем — не толькі для чалавека, але і для эпохі. Яна стала апошнім маніфестам гурта, што ўвасабляў андалусійскую тугу ў часы вялікіх перамен.

Хесус дэ ла Роса загінуў у аўтакатастрофе 14 кастрычніка 1983 года. Гэта стала сімвалічнай кропкай у гісторыі гурта.

imageПасля смерці дэ ла Росы гурт распаўся. Эдуарда Радрыгес пачаў сольную кар'еру, спрабуючы захаваць памяць пра арыгінальнае трыа.

Але гісторыя на гэтым не скончылася — яна пераўтварылася ў нешта значна больш складанае і спрэчнае.

У 1994 годзе Хуан Хасэ Паласіас прыняў рашэнне вярнуцца на сцэну пад назвай Triana. Гэта выклікала хвалю абурэння. Разам з новымі музыкамі ён выпусціў два альбомы — Un jardín eléctrico і En libertad. Эдуарда Радрыгес Родвэй, адзіны жывы ўдзельнік арыгінальнага складу, назваў гэта «фальсіфікацыяй».

Спрэчкі ўзмацніліся пасля смерці самога Паласіаса ў 2002 годзе ад разрыву аорты. Правы на імя і лагатып гурта перайшлі да яго ўдавы, Джэніс Рычард, якая дазволіла новаму складу працягваць выступы. Для Родвэя гэта стала справай гонару. Ён пачаў шматгадовую судовую вайну супраць тых, каго лічыў самазванцамі.

Судовая драма дасягнула піку ў 2022 годзе. Вярхоўны суд Іспаніі вынес гістарычнае рашэнне: паколькі новы склад пазіцыянуе сябе як пераемнікаў легенды, яны «абавязаны цярпець» жорсткую крытыку з боку Родвэя. Суд апраўдаў Эдуарда ў справе аб нанясенні маральнай шкоды, пацвердзіўшы яго права абараняць спадчыну Triana. У 2024 годзе пачаўся новы працэс — цяпер ужо па пытаннях аўтарскіх правоў.

Сумная гісторыя выбітнага гурта. І шмат цікавых філасофскіх пытанняў. Ці мусіць спыняцца музыка пасля смерці яе аўтара? Як трэба распараджацца спадчынай? Падумайце пра гэта. І паслухайце фантастычную музыку з самага сэрца Андалусіі. Triana была не проста гуртом. Гэтыя музыканты ўзялі голас Севільі і паднялі яго да касмічных вышынь, стварыўшы музыку, якая гучыць гэтак жа актуальна сёння, як і ў тыя дні, калі Іспанія толькі вучылася вымаўляць слова «свабода».

Дзякуй, што падтрымліваеце канал, і за тое, што прачыталі гэты матэрыял! Я спадзяюся, што вам спадабалася гісторыя і музыка Triana. Заставайцеся з «Міністэрствам сепультуры» - у наступным месяцы я прынясу вам яшчэ адзін цікавы сюжэт. Да сустрэчы!

Ваш міністр

Vous aimez cette publication ?

Achetez un café à Aliaksandr Charnukha

Plus de Aliaksandr Charnukha