Хот-догі, піраміды і мікратанальнасць. А ...

Хот-догі, піраміды і мікратанальнасць. Ананімныя канадцы ратуюць сучасную музыку

Apr 01, 2026
620

У снежні 2025 года дуэт Angine de Poitrine адправіўся ў Францыю, каб выступіць на прэстыжным фестывалі Trans Musicales у горадзе Рэн. Гэта мерапрыемства, якое на працягу амаль паўстагоддзя славіцца адкрыццём наватарскіх талентаў з усяго свету. Менавіта там індзі-радыёстанцыя KEXP з Сіэтла запісала іх выступленне. Калі відэа гэтай сесіі з'явілася ў сеціве, яно імгненна завірусілася, сабраўшы больш за 3,5 мільёна праглядаў і дзясяткі тысяч каментарыяў усяго за адзін месяц.

imageAngine de Poitrine імгненны пераўтварыліся не толькі ў самы віральны гурт апошняга часу, але і ва ўстойлівы інтэрнэт-мем. Нават калі вы ніколі не слухалі іх музыку і ўвогуле нічога не ведаеце пра гэты гурт, вам хутчэй за ўсё трапляліся рылзы з музыкантамі ў дзіўнай вопратцы. Ці не музыкантаў. Вобразы Angine de Poitrine ужо жывуць сваім, некантраляваным, жыццём і гэты працэс не спыніць. Звычайна музыка такога кшталту не выходзіць за межы вузкага кола аматараў складаных рытмаў, небанальных гармоній і няспыннага эксперыменту. Але гэтым разам усё было не так. 

На сцэне ўдзельнікі гурта, якія выступаюць пад псеўданімамі Кхн дэ Пуатрын (гітара і бас) і Клек дэ Пуатрын (бубны), не вымаўляюць ніводнага зразумелага слова. Іх камунікацыя абмяжоўваецца гартаннымі скажэннямі, гарлавымі крыкамі і ўсхваляваным буркаваннем пад вялізнымі маскамі з пап'е-машэ. Кхн носіць доўгі парык з залатой вяроўкі, а яго маска адрозніваецца высокай, вострай, вуглаватай формай з выцягнутым носам, які тырчыць уверх.

imageМаска Клека гладкай акруглай формы з нізка звісаючым носам. Музыканты падобныя да сярэднявечных рыцараў з псіхадэлічных фантазій пуантылістаў. 

imageУ перапынках паміж песнямі Кхн і Клек абменьваюцца загадкавымі поглядамі, робяць дзіўныя танцавальныя рухі або фармуюць рукамі піраміды, нібы дасылаюць радыёсігналы ў космас у межах нейкага рытуалу ініцыяцыі.

imageЧысты абсурд візуальнага шэрагу рэзка кантрастуюць з іх гукам. Замест чаканай псіхадэліі гледачы чуюць вельмі дакладны, полірытмічны, грувавы мат-рок, які музычныя крытыкі ахрысцілі «постапакаліптычным фанкам» — мне падаецца, у гэтым вызначэнні мала агульнага з музыкай, якую робяць Angine de Poitrine. Але і запхнуць яе ў межы пэўнага жанра таксама складана. Як адзначыў Дамінік Тардзіф, музычны крытык квэбэкскага выдання La Presse: «Адно можна сказаць напэўна: вельмі рэдка гурт, які іграе такую музыку, мае падобны поспех». І вось гэта стоадсоткавая праўда. 

Каб зразумець карані Angine de Poitrine, давайце перанясемся ў маляўнічы горад Сагенэй, што Квэбэку. Ён вядомы перш за ўсё сваімі сельскімі краявідамі, ціхімі вёскамі і ракой Сагенэй. Гэтая пастаральная ідылія сама па сабе стварае наймацнейшы кагнітыўны дысананс з музыкай дуэту.

imageАднак сакрэт гэтай музычнай анамаліі крыецца ва ўнікальнай падтрымцы лакальнага андэграўнду. У горадзе Шыкуцімі недалёка ад Сагенэя дзейнічае Цэнтр эксперыментальнай музыкі (Centre d'expérimentation musicale). Ён быў заснаваны ў 1980 годзе і цяпер з'яўляецца адзіным прызнаным вытворцам некласічнай музыкі ў аддаленым рэгіёне Сагеней–Лак-Сен-Жан, які атрымлівае падтрымку ад Савета па справах мастацтваў. Гэта сапраўдная лабараторыя, дзе заахвочваецца гібрыдызацыя стыляў, прыняцце творчых рызык і праца з новымі формамі музыкі: ад сучаснага джаза да электраакустыкі і міждысцыплінарных праектаў. Менавіта ў такім асяроддзі, далёкім ад камерцыйнага ціску мегаполісаў накшталт Манрэаля ці Таронта, змагла сфармавацца ўнікальная хімія дуэта, а іх музычныя запісы ствараюцца пры падтрымцы CEM і Канадскага савета па справах мастацтваў.

imageУ рэальнасці «іншапланетныя браты» — гэта два дасведчаныя канадскія музыкі, якія граюць разам ужо каля 20 гадоў. Яны даследвалі розныя жанры — ад хіп-хопа да рок-музыкі, — а праект Angine de Poitrine нарадзіўся ў 2019 годзе як жарт. 

Вось як тлумачыў гэта ў інтэрв'ю музычнаму часопісу NOIZE Клек:

«Ад пачатку касцюмы былі жартам. Мы хацелі мець магчымасць граць двойчы ў адным і тым жа месцы на працягу аднаго тыдня. Калі вы граеце ў гурце, вы не павінны выступаць двойчы на тыдзень у адным месцы, інакш людзі не прыйдуць. Першапачаткова гэта было зроблена выключна для таго, каб схаваць нашы твары і зрабіць шоу рознымі».

Але ў выніку ананімнасць дазволіла ім правесці выразную мяжу паміж прыватным жыццём і сцэнічным вобразам, а таксама дала беспрэцэдэнтную свабоду для даследавання новых межаў музычнага абсурду.

Самі музыкі вызначаюць свой стыль складаным неалагізмам «Мантра-рок дада піфагора-кубіст». На першы погляд, абсурд. Але ў гэтай фармулёўцы хаваецца дакладнае адлюстраванне іх гукавой архітэктуры: мікратанальнасць, гіпердакладная рытміка і віртуознае выкарыстанне цыклаў. Давайце спачатку разбірацца з гучаннем дуэта!

imageЦэнтральным элементам гучання Angine de Poitrine — мікратанальная гітара. Як гэта? У традыцыйнай заходняй музыцы актава дзеліцца на 12 роўных паўтонаў. Мікратанальная музыка наўмысна ламае гэтую сістэму і выкарыстоўвае інтэрвалы, меншыя за паўтон (чвэрцьтоны і іншыя мікраінтэрвалы). Гэта стварае спецыфічнае напружанне і дысананс — сапраўдны выклік для нетрэніраванага заходняга вуха. 

Інструмент Кхна — гэта створаны ўручную гібрыд гітары і баса з двума грыфамі, які журналісты называюць «Франкенштэйнаўскім стварэннем». Гісторыя гэтага инструмента — гэта асобны эпізод у міфалогіі гурта. бубнач Клек, які глыбока захапляецца ўсходняй музыкай, узяў звычайную нажоўку і ўласнаруч прапілаваў дадатковыя лады на стандартнай гітары. Атрымалася абсалютна вар'яцкая адлегласць паміж ладамі. Ён прынёс гэты інструмент Кхну са словамі: «Ты павінен гэта паспрабаваць, гэта не мае абсалютна ніякага сэнсу».

imageЖарт выйшаў з-пад кантролю. Справа ў тым, што заходнія музыканты звычайна выкарыстоўваюць чвэрцьтоны як простае экзатычнае ўпрыгожванне. Але Кхн зрабіў іх фундаментам свайго кубістычнага фразавання ў стылі Фрэнка Запы. Angine de Poitrine распрацоўвалі ўласную мову, дзе мікратанальныя ноты ствараюць тое самае дысануючае напружанне.

imageДругі тэхнічны слуп іх гучання — выкарыстанне цыклаў. Кхн іграе басовыя партыі і кіруе педаллю-луперам RC-500 у рэжыме рэальнага часу. Лупер выступае не проста як дапаможны сродак, каб зрабіць гук больш шчыльным, а як паўнавартасны інструмент сам па сабе. Гэтыя строгія структурныя абмежаванні і паўтаральнасць звязваюць музыку Angine de Poitrine з танцавальнай электронікай — эйсід-тэхна і хаўс-музыкай.

Бубнач Клек у гэты ж час забяспечвае непахісны рытмічны якар. Ён віртуозна жанглюе складанымі асіметрычнымі памерамі, характэрнымі для мат-рока, але пры гэтым захоўвае магутны грув, запазычаны з поп-музыкі і танцавальнай культуры. Выключны баланс паміж складаным і зразумелым. 

Ну і крыніцы натхнення ў музыкантаў настолькі цікавыя і рознабаковыя, што складаюцца ў музычны аксюмаран. З аднаго боку, Gentle Giant і Майлз Дэвіс, з іншага Рыяна і Дуа Ліпа. З аднаго боку, квебекскі гурт Deux Pouilles en Cavale, з іншага — King Gizzard & The Lizard Wizard.

imageА цяпер давайце занурымся ў яшчэ адзін важны складнік гурта. Бо без міфалогіі вобразаў Angine de Poitrine пазл не складзецца. Ну проста ўявіце сабе звычайных хлопцаў з гітарамі ў руках, якія граюць прыкладна такую ж музыку. Ці змаглі б яны стаць настолькі віральнымі і пераўтварыцца ў магутны інтэрнэт-мем? Мяркую, што не. 

Angine de Poitrine свядома абралі шлях радыкальнага абсурду, які ўзыходзіць да традыцый дадаізму пачатку XX стагоддзя — плыні ў мастацтве, якая выкарыстоўвала ірацыянальнасць і бессэнсоўнасць як форму самавыяўлення і пратэсту супраць буржуазнай логікі.

Згодна з афіцыйнай легендай гурта, Клек і Кхн — гэта вандроўнікі ў прасторы і часе, якія «не належаць нашаму свету». Яны сцвярджаюць, што паходзяць ад рок-багоў планеты Зямля і засталіся тут з-за глыбокай цікавасці да трох рэчаў: рок-музыкі, пірамід і хот-догаў. Перад кожным жывым выступленнем яны праводзяць рытуал ініцыяцыі для натоўпу: пачынаюць з паднятых уверх рук — фарміруюць такім чынам піраміду. Нехта бачыць у гэтым містыфікацыю, нехта глыбокую іронію ў боку сакральных рок-сімвалаў. 

У публічнай прасторы Кхн і Клек выбудоўваюць свой спектакль. Падчас кароткага інтэрв'ю для французскіх навін дуэт проста стагнаў і мычаў у мікрафоны ў адказ на кожнае пытанне рэпарцёра, у той час як іх «сапраўдныя, выразныя адказы» былі загадзя адпраўленыя камандзе навінавай станцыі. 

Дарэчы, назва гурта (медыцынскі тэрмін, які абазначае стэнакардыю) таксама з'яўляецца часткай канцэпту. Паводле музыкантаў, яны імкнуцца «абудзіць ноты, якія спяць на дне шчылін паміж клавішамі піяніна», каб зрабіць слыхавы стымул, які можна параўнаць з «цудоўным і пульсуючым сцісканнем, якое папярэднічае сардэчнаму прыступу».

З аднаго боку, гэта сапраўднае шоу і містыфікацыя. З іншага, спроба зберагчы чыстую эмоцыю ад дыктату асабістага брэнда.

imageВыбух папулярнасці Angine de Poitrine можна патлумачыць не толькі яскравымі вобразамі і небанальнай музыкай. У ім шмат канцэптуальнага. Цяпер увесь інтэрнэт завалены аднолькавымі загалоўкамі ў стылі «анты-ШІ музыка». І ў гэтым ёсць рацыянальнае зерне. Справа ў тым, што алгарытмы нейрасетак здольныя сёння генераваць бездакорныя, але і бяздушныя трэкі іў некантраляванай колькасці. З іншага боку, нават рэальныя творцы мусяць заганяць сваю музыку ў межы сацыяльных сетак, каб трапіць у алгарытмы пляцовак. Што маем у выніку? Прадказальнасць. Аднастайнасць. Рамесніцтва. 

Angine de Poitrine на гэтым фоне сапраўды выглядаюць як дзівакі, якія з самаробнай гітарай выйшлі змагацца з млынамі. Але нейкім дзіўным чынам гэта спрацавала. Ці то слухач стаміўся ад гігабайтаў аднолькавай музыкі, ці то спрацаваў яскравы візуал квэбэкскага дуэта. Ці ўсё разам. 

imageМузыка Angine de Poitrine фізіялагічная, шурпатая, непрадказальная. У ён шмат рызыкі чалавечай памылкі. Жывы лупінг патрабуе тытанічнай канцэнтрацыі і каардынацыі, бо Кхн кіруе шасцю цыкламі адначасова! Кожная недакладнасць пры запісе пятлі босай нагой імгненна разрастаецца ў глабальную катастрофу і можа разбурыць усю кампазіцыю. Гэты высокі ўзровень канцэнтрацыі — менавіта тое, па чым неверагодна засумаваў сучасны слухач. Імітаваць гэта праз ШІ-інструменты магчыма ў студыі, але як наконт лайв-перфомансу? 

Уплывовы музычны аналітык і ютубер Рык Беата прысвяціў дуэту асобны глыбокі разбор. Паводле яго слоў, за 8 гадоў працы на YouTube ён ніколі не атрымліваў столькі электронных лістоў ад гледачоў. Усе яны пісалі адное і тое ж: зрабі агляд на Angine de Poitrine. 

Відэа Беата сабрала амаль мільён праглядаў і 13 500 каментарыяў усяго за адзін дзень. Прыхільнікі актыўна абмяркоўвалі яго тэзіс пра тое, што гэты гурт уяўляе сабой будучыню музыкі. Гэты масавы запыт на шчырасць і аўтэнтычнае дзівацтва даказвае, што публіка стамілася ад вылізанай дасканаласці стрымінгавых плэйлістоў і прагне непрычасанай чалавечай какафоніі.

Раптоўная знакамітасць канадскага дуэта спарадзіла армію «інтэрнэт-дэтэктываў», якія спрабуюць дэанімізаваць музыкантаў. Людзі пачалі метадычна супастаўляць іх татуіроўкі, рост і манеру ігры з іншымі канадскімі праектамі. Сітуацыя абвастрылася да таго, што прыхільнікі знайшлі асабістыя нумары тэлефонаў музыкантаў і пачалі тэлефанаваць ім наўпрост. Гэта ўварванне ў асабістую прастору прымусіла дуэт цалкам сысці з сацыяльных сетак і публічна асудзіць «вуаерысцкі» падыход сучаснага грамадства да артыстаў. 

Гэта быў сапраўдны выбух! Гурт, які ў 2024 годзе выпусціў свой дэбютны міні-альбом Vol. 1 накладам усяго ў 200 вінілавых пласцінак, раптоўна стаў настолькі папулярным, што мясцовую індустрыю чакаў сапраўдны калапс.  

imageЛакальная крама пласцінак Planète Claire у Шыкуцімі, якая цесна супрацоўнічае з дуэтам, ператварылася ў міжнародны дыстрыб'ютарскі хаб. Канадцы рассылалі вініл у Аўстралію, Мексіку, Францыю і іншыя краіны. Адбывалася нешта неверагоднае! Супрацоўнікі крамы казалі, што Angine de Poitrine прадалі больш вінілавых пласцінак, чым любы іншы артыст у іх асартыменце. З велізарным адрывам! На Discogs першы і адзіны на той момант альбом гурта абышоў па папулярнасці новыя рэлізы сусветных суперзорак накшталт Bad Bunny, а перакупшчыкі пачалі прадаваць пласцінкі за сотні даляраў.

Гурту давялося тэрмінова дадрукоўваць 4000 копій першага альбома, прычым першая партыя са 100 копій нават не паспела нават трапіць на вітрыны — яе за тыдзень раскупілі па перадзамове!

Другі поўнафарматны альбом Angine de Poitrine выходзіць ужо на гэтым тыдні. Наклад вініла — 10 000 копій. Гэта абсалютна фантастычная лічба, для незалежных квэбэкскіх артыстаў. 

Мэйнстрымныя медыя адразу зачапіліся за феномен Angine de Poitrine. Гурт нават з'явіўся ў прайм-тайм на галоўным тэлевізійным ток-шоу Квебека Tout le monde en parle — толькі паглядзіце на гэта свята сюррэалізму! 

Вядучыя сусветныя музычныя выданні NME, Louder і Guitar Player пачалі адсочваць канцэртныя анонсы канадцаў, а ўсе буйныя гуказапісвальныя лэйблы стаяць у чарзе з прапановамі аб кантрактах. Але музыканты дагэтуль працуюць з лакальнай агенцыяй Spectacles Bonzaï.

Канцэрты Angine de Poitrine запланаваныя ў культавым нью-ёркскім клубе Le Poisson Rouge 9 і 10 верасня 2026 года. Яны пройдуць у фармаце in the round — сцэна будзе размешчана ў цэнтры галоўнай залі, каб канчаткова сцерці межы паміж музыкантамі і гледачамі. 

imageДля фанатаў патрапіць на гэты канцэрт стала сапраўдным выпрабаваннем. Квіткі па намінальным кошце 26 даляраў былі раскупленыя імгненна. З-за таго, што кошты на квіткі ў перакупшчыкаў у Таронта і Нью-Ёрку ўзляцелі да 700 даляраў, сотні прыхільнікаў былі вымушаныя рэгістравацца ў афіцыйным лісце чакання клуба з аўтаматычным спісаннем сродкаў у надзеі, што хтосьці здасць свой квіток. 

Расклад тура Angine de Poitrine на 2026 год увогуле выглядае як марш пераможцаў. Пасля салдаўта ў Квэбэку гурт адпраўляецца ў Велікабрытанію з канцэртамі ў Лідсе, Лондане і Брысталі у траўні. Агулам запланавана больш за 80 шоу па ўсім свеце!

Ёсць не вельмі аптымістычная тэорыя пра тое, як вірусная папулярнасць знішчае ўсё, да чаго дакранаецца. Артыст становіцца мемам, мем становіцца брэндам, брэнд становіцца прадуктам. Музыка губляецца недзе ў гэтым ланцужку.

Angine de Poitrine, здаецца, ведаюць пра гэтую пастку і свядома яе пазбягаюць. Маскі — гэта не толькі абарона ідэнтычнасці, але і абарона самога праекта. Калі ты не ведаеш, хто яны, цяжэй зрабіць з іх нешта, чым яны не з'яўляюцца. Цяжэй прадаць іх вобраз асобна ад музыкі. Цяжэй вырваць іх з кантэксту.

image«Я не скажу, што мы самае новае і свежае», — кажа Клек. «Але, магчыма, ёсць нешта адрознае ад цяперашняй тэндэнцыі. І гэта нас задавальняе». 

«Мы не вынайшлі мікратанальную музыку», — паўтарае Кхн сваю ўлюбёную фразу. «Мы проста пайшлі па шляху, які расчысцілі сотні піянераў да нас»

Дзякуй, што падтрымліваеце канал, і за тое, што прачыталі гэты матэрыял! Я спадзяюся, што вам спадабалася гісторыя і музыка Angine de Poitrine. Заставайцеся з «Міністэрствам сепультуры» - у наступным месяцы я прынясу вам яшчэ адзін цікавы сюжэт. Да сустрэчы!

Ваш міністр

Enjoy this post?

Buy Aliaksandr Charnukha a coffee

More from Aliaksandr Charnukha